GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ TRƯỜNG MẦM NON TÂY TIẾN

GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO TRẺ TRƯỜNG MẦM NON TÂY TIẾN

     Trường Mầm Non Tây Tiến năm học 2020-2021, luôn xác định trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non, mục tiêu giáo dục trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt là một mục tiêu quan trọng. Giáo dục kỹ năng sống đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng đối với giáo dục cả nước. Phương pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ Mầm non sẽ giúp trẻ làm chủ cuộc sống, sống an toàn, lành mạnh và có chất lượng hơn trong xã hội hiện đại với nền văn hoá đa dạng và kinh tế phát triển như hiện nay. Kỹ năng sống như­­ những nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, giá trị, hành vi và thói quen lành mạnh. Vì vậy, cần dạy kĩ năng sống ngay từ khi trẻ đi học ở trường Mầm non, nhằm giúp trẻ tự biết chăm sóc và bảo vệ bản thân tránh khỏi những nguy hiểm có thể xảy ra. Trẻ có thể hoà nhập nhanh với cuộc sống xung quanh, biết cách phát triển các mối quan hệ với mọi người, với thiên nhiên từ đó học hỏi và làm giàu có thêm vốn kiến thức, kinh nghiệm cũng như các kỹ năng của bản thân. Nếu thiếu các kĩ năng sống cần thiết, trẻ sẽ khó tránh khỏi những lúng túng, sai phạm thậm chí gặp nguy hiểm khi phải giải quyết các tình huống xảy ra trong cuộc sống hàng ngày. Việc trang bị những phương pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ Mầm non phù hợp sẽ giúp trẻ có cơ hội phát triển nhân cách đầy đủ và đúng hướng.

Xác định vai trò của giáo dục kĩ năng sống rất quan trọng, là việc làm cần thiết trong trường Mầm non. Nhà trường luôn chú ý tới tâm lí, độ tuổi của trẻ để đưa ra phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho phù hợp với từng độ tuổi. Từ việc dạy kĩ năng sống giúp trẻ tự tin, chủ động trong cuộc sống hàng ngày, trẻ biết tự bảo vệ an toàn cho mình, trẻ dễ thích nghi với nhiều hoàn cảnh sống khác nhau và tạo lập được nhiều mối quan hệ với mọi người xung quanh.

Để thiết lập kĩ năng về bất cứ một hành động nào, con người đều cần luyện tập theo một quy trình và trẻ em cũng vậy. Ba bước cơ bản nhất về quy trình tạo lập một kỹ năng cho trẻ như sau:

-Tạo cho trẻ kiến thức về hành động: Trẻ cần biết được mục đích, đối tượng, cách thức, điều kiện hành động.

- Hướng dẫn trẻ (gợi ý, làm mẫu) từ những người có kiến thức và kĩ năng cao hơn, bên cạnh đó thúc đẩy trẻ phải tích cực tham gia học hỏi, quan sát, làm thử…

- Tạo điều kiện để trẻ vận dụng kiến thức, kinh nghiệm và những kỹ năng,  kỹ xảo đã có vào thực hành luyện tập để hình thành kỹ năng và sử dụng kỹ năng một cách linh hoạt trong những điều kiện khác nhau .Vậy để hành động trở thành kỹ năng cần trải qua một quá trình. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ phải gắn với các việc làm, tình huống cụ thể: Trẻ được quan sát người khác làm, trẻ được tự thực hiện để trải nghiệm.

Sự trải nghiệm nhiều lần sẽ giúp trẻ nhận thấy ý nghĩa thiết thực của việc làm, từ đó trẻ sẽ chủ động vận dụng các kĩ năng cần thiết vào từng tình huống cụ thể trong cuộc sống. Hàng ngày, chúng ta có thể thông qua nhiều hình thức, các phương pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ Mầm non khác nhau:

- Thông qua hoạt động vui chơi: Vui chơi là hoạt động tạo cho trẻ nhiều hứng thú và cũng cho trẻ cơ hội được vận dụng nhiều kiến thức kĩ năng khác nhau vào giải quyết nhiệm vụ chơi. Trẻ được thử nghiệm nhiều vai trò khác nhau qua các vai chơi, được phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo, học hỏi và hợp tác với các bạn cùng chơi… ví dụ trong trò chơi gia đình trẻ phải điều hoà các mối quan hệ với 2 vai trò khác nhau: Mối quan hệ với bạn cùng chơi (quan hệ thật) và quan hệ với các nhân vật trong trò chơi (quan hệ giả). Để trò chơi phát triển mỗi đứa trẻ đều phải cùng cố gắng hoàn thành tốt vai trò của mình đồng thời phải biết chia sẻ, hợp tác với các bạn khác.

- Thông qua sinh hoạt hàng ngày: Sinh hoạt hàng ngày của trẻ đa phần là những hoạt động lặp đi lặp lại vì vậy trẻ được rèn luyện nhiều và thực hiện các công việc đó một cách dễ dàng vì đã thành nếp sinh hoạt. Ngoài ra, trong sinh hoạt trẻ cũng gặp phải những vấn đề mới nảy sinh – đó chính là cơ hội quý để hình thành những kĩ năng sống mới.

- Thông qua xem phim, nghe kể truyện: Nội dung các bộ phim, câu chuyện phù hợp sẽ là gợi ý cho trẻ về cách cư xử đúng, cách giải quyết vấn đề hiệu quả.

- Thông qua hoạt động sáng tạo: Với trò chơi đóng vai, trẻ “nhập vai” và giải quyết tình huống giả định, giúp trẻ tập các kĩ năng sống một cách nhẹ nhàng, thú vị. Ví dụ: Đi siêu thị mà bị lạc thì trẻ làm gì, làm hỏng đồ chơi của bạn trẻ sẽ làm thế nào?…

Năm học 2020 -2021, thực hiện chương trình giáo dục theo đúng quy định, thực hiện kế hoạch chuyên môn của nhà trường, sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, giáo viên trường Mầm non Tây Tiến đã xây dựng kế hoạch giáo dục cho lớp mình theo từng chủ đề, và rất chú ý tới lĩnh vực giáo dục tình cảm và kĩ năng xã hội.  Ngoài việc lồng ghép, tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào các hoạt động thì thông qua các hoạt động học giáo dục kĩ năng sống trên lớp đã giúp cho trẻ biết kính trọng, yêu mến, lễ phép với ông bà, bố mẹ, cô giáo, bạn bè, thật thà, mạnh dạn, tự tin, yêu thiên nhiên, thích cái đẹp, ham hiểu biết, thích đi học….Trẻ biết một số kĩ năng tự phục vụ khi nghỉ ở nhà khi dịch bệnh Côvid 19 bùng phát.

Ở lớp, các cô giáo trang bị kĩ năng cho trẻ  đúng với lứa tuổi, tâm lí và khả năng của trẻ một cách tỉ mỉ, khoa học, dễ học, dễ nhớ, gần gũi với những gì xảy ra hàng ngày xung quanh trẻ. Trẻ được thực hành nhiều lần, làm đi làm lại thật thuần thục.

Ví dụ: Kĩ năng rửa tay bằng nước với xà phòng, hàng ngày, trước khi vào lớp trẻ rửa tay với nước sát khuẩn, sau khi chơi ngoài trời, trước khi ăn cơm, khi tay bị bẩn, sau khi đi vệ sinh trẻ đều được rửa tay với xà phòng đủ 6 bước theo đúng quy trình rửa tay thường quy.Hoặc cô giáo dạy trẻ cách đeo khẩu trang đúng cách,tạo cho trẻ thói quen tốt trong khi dịch bệnh Côvid 19 đang diễn biến phức tạp. Hay kĩ năng bỏ rác đúng nơi quy định, được cô giáo nhắc nhở trẻ mọi nơi mọi lúc, trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, không xả rác bừa bãi.

Ngoài ra, theo đúng độ tuổi trẻ được học các kĩ năng tự phục vụ cần thiết như với trẻ 25- 36 tháng, được học kĩ năng đeo và cất dép…. Trẻ 3-4 tuổi được học kĩ năng chải tóc, đeo tất, quàng khăn. Trẻ 4-5 tuổi được học kĩ năng gấp quần áo… Trẻ 5-6 tuổi được học các kĩ năng mặc quần áo, kĩ năng tự bảo vệ bản thân, kĩ năng phòng tránh những nơi không an toàn, kĩ năng hợp tác đoàn kết chia sẻ… Từ đó tạo cho trẻ những thói quen tốt, dạy trẻ ý thức tự phục vụ, gọn gàng, ngăn nắp.

Trong cuộc sống hàng ngày trẻ được học các kĩ năng cần thiết như: Không mở cửa cho người lạ, không đi theo người lạ, bé làm gì khi bị lạc, phòng tránh nguy hiểm từ các đồ dùng trong gia đình như đồ điện, đồ sắc nhọn hoặc phòng tranh bị đuối nước.

Trong giao tiếp ứng xử trẻ được học các kĩ năng chào hỏi lễ phép, cảm ơn, xin lỗi, và các tình huống trong giao tiếp, kĩ năng đoàn kết hợp tác chơi với bạn… Hình thành cho trẻ thói quen giao tiếp văn minh lịch sự, dễ xây dựng các mối quan hệ cần thiết và bền vững với người xung quanh.

Ngoài ra cô giáo còn tổ chức cho trẻ nhiều hoạt động trải nghiệm như: Cắm hoa, làm bánh trôi nước, xay sinh tố, vắt nước cam, làm cơm cuộn, làm tóc giả từ nguyên liệu thiên nhiên, làm hoa giấy nở trong nước…trẻ được trực tiếp làm đã tạo được sự hứng khởi thích thú cho trẻ.

Như vậy, việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ là việc làm cần thiết và có ý nghĩa thiết thực. Mỗi trẻ có những yếu tố cá nhân khác nhau và sự ảnh hưởng của các quan hệ xã hội cũng như hoàn cảnh sống, môi trường trải nghiệm khác nhau nên nhà trường đã có những hình thức, biện pháp linh hoạt, hợp lý và tận dụng các điều kiện để tạo ra nhiều cơ hội cho trẻ được tự trải nghiệm.

Một số hình ảnh minh họa

Dạy trẻ  kĩ năng làm cơm cuộn

Dạy trẻ kĩ năng nhặt rau

Kĩ năng cắm hoa

Kĩ năng gói hộp quà

Bài viết liên quan